Recep ERÇİN
Türk akademisyen, moleküler biyolog, genetikçi, tıp hekimi ve bilim insanı Prof. Dr. Gökhan S. Hotamışlıgil, ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne (NAS) üye seçildi. 1863’te ABD Başkanı Abraham Lincoln döneminde kurulan Ulusal Bilimler Akademisi, üyeliği bilimsel araştırmalarda üstün ve kalıcı muvaffakiyet gösteren isimlere veriyor. Akademi üyeliği, bilim dünyasının en itibarlı unvanları ortasında kabul ediliyor.
DÜNYA’nın sorunlarını yanıtlayan Prof. Dr. Gökhan S. Hotamışlıgil, “Bilim Akademisi bizim küçük dünyamız için çok değerli bir şey. Yaşam uzunluğu yapılan çalışmaların ve katkıların bir tıp tescili üzere düşünebilirsiniz. En kıymetli tarafı da bunun bir heyet değil, bütün meslektaşlarınız tarafından verilmesi. Biyomedikal bilimlerden matematiğe, toplumsal bilimlerden fiziğe kadar dünyanın en üst seviye bilim insanlarının ortak kararıyla gerçekleşiyor. O yüzden benim için çok değerli ve duygusal olarak da kıymetli bir mana taşıyor” dedi.
Metabolizma ile bağışıklık ortasındaki alakayı inceliyor
Bağışıklık sistemi ve diyabet üzerine yaptıkları çalışmaların son çıktıları paylaşan Hotamışlıgil, şunları söyledi: “Şu anda dünyanın karşı karşıya olduğu en büyük sıhhat sıkıntılarından biri birebir anda büyüyen nüfus yaşlanması, obezite ve bunlara bağlı kronik hastalıklar kümesi. Bizim çalışmalarımızın merkezinde metabolizma ile bağışıklık sistemi ortasındaki ilgi yer alıyor.
Son 30 yılda gördük ki bağışıklık sistemi sırf enfeksiyonlarla yahut yabancı oluşumlarla savaşmıyor; tıpkı vakitte hem metabolizmayla çok derin bir ilgi içerisinde faaliyet gösteriyor hem de metabolizmayı direkt etkiliyor. Bilhassa kronik metabolik inflamasyon yahut ‘metaflamasyon’ dediğimiz düşük düzeyli lakin daima devam eden bağışıklık karşılığı; yaşlanma ve obeziteyle alakalı birçok hastalığın temelinde yer alıyor. Bizim de son 30 senede katkıda bulunmaya çalıştığımız alan ve tahliller üretmeye çalıştığımız sorun bu hususlara odaklı.
Bunlar içerisinde metabolik inflamasyonun tanımlanması, organel işlevlerinin metabolik tesirleri ve denetimi, yağ metabolizması ve yağlara odaklı yeni hormonların bulunmasını sayabilirim. Şu an en yoğun olarak çalıştığımız ve beşere geçiş basamağına gelmiş olan konular yağ asiti tabiatında olan ve yağlara bağlanan hormonların insan uygulamalarına odaklı.”
“Hayatta kalmayı sağlayan düzenekler bugün dezavantaja dönüştü”
Prof. Dr. Hotamışlıgil, “Obezite hastalığı kalıtsal mı yoksa çağdaş hayatın getirdiği çok tüketimin bir sonucu mu?” sorumuz üzerine, şu bilgileri verdi: “Aslında ikisi birden. İnsanın biyolojik tarihi boyunca kıtlık şartlarına ahenk ve direnç geliştirme ihtiyacı şu anki biyolojik altyapımızda çok baskın bir etken. Örneğin açlığa karşı çok güçlü müdafaa mekanizmalarımız var lakin bolluğa karşı aynı ölçüde güçlü savunmalarımız yok.
Modern hayatta ise sürekli erişilebilir yüksek kalorili besin, hareketsizlik ve gerilim üzere faktörler, mevcut ahenk kapasitesini aşıyor ve bu sistemi bozuyor. Münasebetiyle geçmişte hayatta kalmayı sağlayan biyolojik düzenekler bugün dezavantaja dönüşmüş durumda. Bizim ana amacımız de bu temel zafiyet noktalarını ortaya çıkarmak ve bunlara karşı düzenleyici girişimler geliştirmek.”
Yaşlanma ve obeziteye karşı moleküler tedavi için çalışıyor
Enlila Biyoteknoloji’de yaptıkları çalışmalar hakkında da bilgi veren Hotamışlıgil, şunları söyledi: “Enlila’nın temel bilimsel gayesi; yaşlanma ve obezite ile ortaya çıkan kronik metabolik hastalıkların altında yatan moleküler sistemleri çözmek ve bunları tedaviye dönüştürmek.
Laboratuvarımızda keşfettiğimiz ve yağ hücrelerinden salgılanan bir proteinin hem metabolizma ile bağışıklık sistemi ortasında kritik bir alakayı yönettiğini hem de deneysel modellerde kronik hastalık kümelerine karşı çök değerli bir direnç sağlayabileceğini gördük. Hem bizim hem de birçok bağımsız genetik çalışma, bu sistemin insan sıhhati için de çok değerli bir rol oynadığını doğruluyor. Sonraki gayemiz bu bilgiyi Enlila projesiyle insan tedavilerine dönüştürmekti.
Bunun için de yola çıkarken Cumhuriyetin ve bankanın 100. yılında düzenledikleri “Atatürk Vizyonuyla Gelecek Yüzyıla Bakış” konferansı ile yollarımızın kesiştiği İş Bankası ile ortak bir vizyonda buluşmamız tesirli oldu. Enlila’nın Banka ve İş Teşebbüs takımlarıyla birlikte hayata geçirdiğimiz şirket tarafı bu bilimsel keşifleri ilaç geliştirme sürecine taşırken, Harvard’daki laboratuvarımız da temel bilim çalışmalarına devam ediyor. Bu modelde bir tarafta laboratuvarı uzun vadeli destekleyen bir akademik araştırma yapısı, öteki tarafta bilimsel projelerin uygulamaya dönüşmesini sağlayacak endüstriyel bir kuruluş var.
Harvard Üniversitesi de bu yapının kıymetli bir modülü ve paydaşı. Enlila projesinin gayesi yaşlanma, obezite ve yaşlanma ile bir arada gelen kronik hastalıklarla uğraşta insanların sağlıklı ömür müddeti ile toplam hayat mühletini örtüştürecek tahliller geliştirmek ve Türkiye ile Amerika ortasında bir bilim ve teknoloji köprüsü oluşturmak.”
Kaynak: Dünya
