Uluslararası petrol referans fiyatı Brent, Mayıs ayında yüzde 19’un üzerinde kıymet kaybederek Mart 2020’den bu yana en makûs aylık performansını sergiledi. Piyasa aktörleri, ABD ile İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tekrar ulaşıma açacak bir mutabakata yaklaştığı istikametindeki beklentilerle fiyatlamalarını yönlendirdi.
ABD West Texas Intermediate ham petrolü Mayıs’ta yüzde 17’ye yakın geriledi. Bu düşüş, Nisan 2025’ten bu yana gözlenen en zayıf aylık performans oldu.
Cuma günü Lider Trump, Beyaz Saray Durum Odası’nda İran ile bir mutabakat konusunda kesin kararını vereceğini açıkladıktan sonra fiyatlar düşüş yaşadı. WTI yüzde 1.73 kayıpla 87.36 dolardan kapanırken Brent yüzde 1.77 düşüşle 92.05 dolar düzeyine geriledi.
Trump’ın talepleri Tahran’ın daha evvel reddettiği kaideleri içeriyor
Trump, İran’a yönelik bir dizi talebi sıraladı. Bu taleplerin geçmişte Tahran idaresi tarafından reddedildiği biliniyor.
ABD başkanı, Tahran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağını kabul etmesi gerektiğini belirtti. Ayrıyeten İran’ın Hürmüz Boğazı’nı her iki istikamette, rastgele bir geçiş fiyatı alınmaksızın derhal özgür trafiğe açması gerektiğini vurguladı.
Trump, İran’ın boğazda kalan tüm mayınları temizlemeyi de kabul etmesi gerektiğini söyledi. İslam Cumhuriyeti ayrıyeten, geçen yıl ABD ve İsrail akınları sonucunda moloz altında kalan zenginleştirilmiş uranyumun ABD tarafından ortaya çıkarılmasına ve imha edilmesine müsaade vermek zorunda.
Müzakereciler 60 günlük mutabakat zaptı üzerinde çalıştı
ABD’li yetkililer CNBC’ye Perşembe günü yaptıkları açıklamada, müzakerecilerin ateşkesi uzatmak ve İran’ın nükleer programı hakkında müzakerelere başlamak için 60 günlük bir mutabakat zaptı (MOU) üzerinde anlaştığını bildirdi. Yetkililer, Trump’ın bu MOU’yu şimdi onaylamadığını belirtti. Haberi birinci duyuran Axios oldu.
Analistler Hürmüz Boğazı mutabakatını en makûs senaryo olarak tanımlıyor
Enerji analisti Rory Johnston, ABD-İran ortasında uzatılmış bir ateşkesin güç piyasaları için ‘en makûs senaryo’ olduğunu kıymetlendirdi. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol nakliyatının yine başlaması, arz tarafında artış baskısı yaratarak fiyatları daha da aşağı çekebilir.
Brent petrol Mayıs ayındaki yüzde 19’luk düşüşle Mart 2020’deki pandemi kaynaklı kapanmalardan bu yana en sert aylık kaybını kaydetti. WTI’daki yüzde 17’lik gerileme ise Nisan 2025’teki düşüşü geride bıraktı.
Trump’ın Beyaz Saray’da yapacağı toplantı öncesinde piyasalar, muahedenin gerçekleşme mümkünlüğünü fiyatlamaya devam ediyor. Lakin Trump’ın sıraladığı taleplerin Tahran tarafından daha evvel reddedilmiş olması, mutabakat ihtimaline dair meçhullüğü koruyor.
Hürmüz Boğazı, global petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak kabul ediliyor. Boğazın rastgele bir kısıtlama olmaksızın açılması, petrol fiyatları üzerinde ek aşağı istikametli baskı oluşturabilir.
Kaynak: Dünya
